الملا فتح الله الكاشاني
25
تفسير خلاصه منهج الصادقين ( خلاصة المنهج ) ( فارسى )
كه ثواب و عقاب در آن مترتب مىشود إِنَّكَ أَنْتَ عَلَّامُ الْغُيُوبِ بدرستيكه توئى داننده نهانيها پس تو ميدانيكه چه اجابت كردند به زبان با ما و چه در دل نهان داشتند و نيز به جهت سرزنش كفار ميفرمايد كه . إِذْ قالَ اللَّهُ يا عِيسَى ابْنَ مَرْيَمَ ياد كن كه چون گفت خدا كه اى عيسى بن مريم اذْكُرْ نِعْمَتِي عَلَيْكَ وَ عَلى والِدَتِكَ ياد كن نعمت مرا كه افاضه كرديم بر تو و بر مادر تو إِذْ أَيَّدْتُكَ بِرُوحِ الْقُدُسِ در وقتى كه تقويت كردم و نيرومند گردانيدم تو را بجبرئيل يا بكلامى كه به آن احيا كردى تُكَلِّمُ النَّاسَ فِي الْمَهْدِ سخن ميكردى با مردمان در گهواره اين معجزه تو بود وَ كَهْلًا در حالت كهولت يعنى كلام تو در طفوليت بود بر وجه فصاحت و بلاغت وَ إِذْ عَلَّمْتُكَ الْكِتابَ و ياد كن اى عيسى چون بياموختم تو را جنس كتاب با كتابت و خط الْحِكْمَةَ وَ التَّوْراةَ وَ الْإِنْجِيلَ و فهم چيزها و معانى و حقايق تورية و انجيل وَ إِذْ تَخْلُقُ مِنَ الطِّينِ كَهَيْئَةِ الطَّيْرِ و آن را كه ميساختى از گل مانند شكل مرغى بِإِذْنِي به دستورى من فَتَنْفُخُ فِيها پس ميدميدى در آن صورت از گل ساخته فَتَكُونُ طَيْراً پس ميگرديد مرغى زنده بِإِذْنِي بفرمان من وَ تُبْرِئُ الْأَكْمَهَ وَ الْأَبْرَصَ و از علت بيرون مىآوردى كور مادرزاد را و چشم او را روشن ميكردى و پاك و بىعيب ميساختى ابرص را بِإِذْنِي بامر من وَ إِذْ تُخْرِجُ الْمَوْتى و چون بيرون ميآوردى مردگانرا از قبور ايشان بِإِذْنِي بامر من وَ إِذْ كَفَفْتُ بَنِي إِسْرائِيلَ عَنْكَ و ياد كن چون باز داشتيم شر بنى اسرائيل را از تو كه قصد قتل تو داشتند إِذْ جِئْتَهُمْ بِالْبَيِّناتِ وقتى كه آمده بودى بديشان بمعجزاتى روشن كه مذكور شد فَقالَ الَّذِينَ كَفَرُوا مِنْهُمْ پس گفتند آنان كه كافر شدند از بني اسرائيل إِنْ هذا إِلَّا سِحْرٌ مُبِينٌ نيست اينكه آورده از امور غريبهء عجيبهء مذكوره مگر جادوئى روشن كه بر هر كس مخفى نيست و به صحت پيوسته كه عيسى با وجود اين مرتبه عظيمه كه داشت جامهء پشمين پوشيدى و گياه زمين خوردى و هرگز چيزى را ذخيره نكردى و خانه نداشتى كه در فكر آن باشد كه مبادا كه ويران شود و نه زن و فرزندى كه خاطر او به آن متعلق بود و هرجا كه شب رسيدى بخفتى و بعد از آن عرض نعمت ديگر مىكند بقوله . وَ إِذْ أَوْحَيْتُ إِلَى الْحَوارِيِّينَ و ياد كن اى عيسى كه چون وحى كردم